Categorie: blog

Mijn zus en ik schelen anderhalf jaar en dertig centimeter. De eerste herinneringen die me te binnen schieten aan ons samen, zijn onze handen op elkaars armen. Als kleine kinderen mepten we wat af. Ik heb geen idee meer waar onze ruzies mee begonnen. Het zal vaak onbeduidend zijn geweest. Ik zou de wederzijdse aanvallen, waarvan er waarschijnlijk meer van haar kwamen dan van mij, geen klappen willen noemen. Het waren eerder petsen, een woord dat in online woordenboeken nog maar beperkt voorkomt. Van Dale brengt het in verband met vinnig en venijnig. Ze leverden kortstondige rode plekken op, geen blauwe. Als er eentje was uitgedeeld, moest er uiteraard eentje worden teruggegeven, liefst iets harder dan de zojuist ontvangen. Zo ging het heen en weer. Soms renden we achter elkaar aan door het huis. Soms bleven we tegenover elkaar staan om elkaar pets na pets te geven. In de zomer, als we shirts met korte mouwen droegen, kwamen ze harder aan, vlakke hand op blote huid. We zeiden of gilden er vast iets bij: ‘Hier!’ Pets.

We kunnen het terugkijkend natuurlijk zien als liefde. Het was misschien een oefening voor latere relaties, of een huwelijk. Ze is deze week getrouwd. Ik heb in de bijna zeventien jaar met Melanie weinig aan petsen gedaan. Ik zou niet weten hoe dat bij het verse echtpaar zit.

Ik weet dat mijn zusje van zich af kan bijten. Ze laat niet over zich heen lopen of de kaas van het brood eten. Ze weet hoe ze het hebben wil en laat dat duidelijk merken. Daar is haar man intussen ook van op de hoogte. Ze hebben ruim de tijd genomen alvorens er ringen bij te halen. Zo is de kans op verrassingen kleiner.

Aan de andere kant is er het uiterst zorgzame van mijn zus. Ze kan iemand tegen het lijf lopen en er dan helemaal zijn voor die persoon. Als kind aan het Utrechts Jaagpad in Leiden, onze geboorteplaats, was dat al zo. Een paar buren konden zich verheugen in haar volle aandacht. Een recent voorbeeld is een oudere man bij haar vorige adres in Zeist. Ongetwijfeld is er in haar nieuwe buurt binnenkort iemand die haar zorg te beurt valt. Naast de bruidegom uiteraard, die haar nooit helemaal voor zich alleen zal hebben.

In tijden dat ik het moeilijker had, was ze er voor mij. Niet onbelangrijk. En ze is die ene die elke week een berichtje stuurt in reactie op mijn blogs. (Nu kan ze niet anders dan dat blijven doen.)

Wat ik me nog meen te herinneren van onze venijnige vechtpartijen is dat onze moeder ons op den duur maar liet begaan, niet meer tussenbeide kwam, waarschijnlijk in de hoop dat we het vanzelf zouden afleren. Dat is een goede inschatting geweest. Het gaat er nu een stuk vriendelijker aan toe. We petsen al een tijd niet meer. De rode plekken zijn verdwenen. De liefde is gebleven. Die is bovendien groot genoeg om met een paar anderen te delen.

—

Dit is blog nummer 100 op Nooit niks. Ik neem een paar weken pauze, ook om aan een bundeling van de blogs te werken. Tot later. Mark

Een vriendin en ik maakten de wereld beter. We groetten iedereen tijdens onze wandeling door parkbos Amelisweerd. Ik vertelde haar dat ik er soms een spel van maak, voortgekomen uit de periode dat groeten voor mij problematisch was. Het is simpel. Ik zeg iemand gedag en de reactie gebruik ik voor de volgende die ik tegenkom. Bijvoorbeeld ik: ‘Goedemorgen.’ Ander: ‘Hallo.’ Ik bij de volgende: ‘Hallo.’ Volgende: ‘Hoi.’ Ik daarna: ‘Hoi.’ Die daarna: ‘Dag.’ En zo verder. Ik heb het nauwelijks werkelijk gedaan, het is vooral een leuk idee. Ze kon er wel om lachen. We besloten een poging te doen.

Twee mannen kwamen ons tegemoet op een smal pad. Het zag eruit of ze geen gelijkwaardige relatie hadden, maar bijvoorbeeld coach en cliënt waren. De coach liep van ons af gezien rechts. Het was een forse man, waarmee ik bedoel dat hij een flinke pens had. Over de buik hing een streepjesoverhemd. De man luisterde naar de ander, die een stuk ieler was. Toen de twee zo dichtbij waren dat we konden horen waar het over ging, was de coach nog geen centimeter opzij gegaan. Van een afstandje leek hij dat al niet van plan, maar ik dacht dat hij op het laatst plaats zou maken. Hij deed het niet. Ik had me intussen achter mijn vriendin gemanoeuvreerd. Om een botsing te voorkomen moesten we zelfs een stap in het gras doen.

‘Ha lul,’ zei ik in het voorbijgaan.

‘Pardon?’ Hij stond meteen stil en draaide zich om.

‘Ik zei hallo,’ verduidelijkte ik.

‘Niet wat ik hoorde.’

‘Dat komt doordat je zo breeduit loopt dat we ons langs je moeten wringen. Volgens mij voer je een test uit.’

‘Wat voor test zou dat zijn?’

Ik voelde al dat ik dit ging verliezen, deed een stap naar voren en gaf hem met twee handen tegen zijn borst een duw. Het had nauwelijks effect op zijn houding.

‘Kom Mark, we gaan verder,’ zei mijn vriendin snel.

‘Ik wil eerst dat deze man sorry zegt.’

‘Sorry waarvoor?’ vroeg hij.

‘Sorry voor je onbeschofte gedrag.’

Nu deed hij een stap naar voren en duwde mij op dezelfde manier als ik hem net had geduwd. Ik raakte uit balans en moest een stap in de brandnetels zetten.

‘Mark!’ Een hand op mijn bovenarm.

‘Even nog.’

‘Even nog, ja,’ zei de coach, ‘jij bent eerder aan mij excuses verschuldigd. Je maakt me in het wilde weg uit voor lul, klootzak.’

De cliënt bemoeide zich er nu mee: ‘Laten we verder, Henk.’ Hier had hij niet voor betaald.

‘Ik weet het goed gemaakt,’ begon de coach. Hij had die zin net af, toen mijn rechtervuist op zijn neus landde. Er kraakte iets. Dit leek me een goed moment om onze wandeling te vervolgen. Op een drafje. De adrenaline in mijn lijf had vrij spel. Ik kon wat extra ruimte goed gebruiken.

Even verderop kwamen een man en een vrouw de hoek om.

‘Hallo,’ zei de man in het voorbijgaan.

Ik zei, geheel volgens de regels van het spel: ‘Pardon?’

—

Deze week verscheen mijn inzending voor een columnwedstrijd over eenzaamheid online. Op de tiende plaats geëindigd (van ca. 300 inzendingen). Over hoe Major Tom helpt: Helemaal alleen in het heelal.

Buurman Frank had tegen het eind van een donderdagmiddag gebeld. Mijn belsignaal stond uit. Toen ik later de melding zag, vroeg ik me uiteraard af wat hij van me had gewild. Zoals dat gaat liet het los, kwam het terug, liet het los, enzovoorts. Hem bellen ging me te ver. Als het belangrijk was, kwam hij er vast op terug. Maar toch, nieuwsgierigheid. Wat had hij te vragen of te melden dat niet persoonlijk of met een appje kon? Het ging, naar zal blijken, om een roep uit een ander tijdperk.

Toen wij hier negen jaar geleden neerstreken, woonde Frank al in dit straatje. Er zit één huis tussen dat van zijn gezin en het onze. Hele dikke vrienden zijn we niet. We kunnen goed met elkaar overweg. Ik heb een paar keer geholpen met brandhout stapelen. We zien elkaar bij feestelijke buurtaangelegenheden en soms bij de buurtborrel. Hij sleept regelmatig een tablet en een luidspreker mee naar buiten om in de tuin muziek te luisteren. Een enkele keer zit ik erbij. We zagen elkaar afgelopen zomer op Ameland en spraken af voor een genoeglijk samenzijn met onze gezinnen. Dan heb je grofweg een beeld van de relatie.

De vrijdagmiddag na het gemiste gesprek had ik even tijd voor de borrel. Drie mensen rond de picknicktafel wenkten me. Frank en een andere buurman stonden bier te drinken op het dakterras op de schuur. Ik zou niet lang kunnen blijven, maar had een missie. Zonder aarzeling beklom ik de trap. Nog niet boven confronteerde ik Frank al met zijn belgedrag. Na enig denken kwam hij met een verklaring. Zijn telefoon had niet direct begrepen dat hij niet mij wilde bereiken maar een andere Mark, een goede vriend van hem. Het horen van diens achternaam deed bij mij een belletje rinkelen. Die kende ik van vroeger, zoals je dat zegt, niet heel goed, zijdelings. Ik wist dat hij bassist was. Dat beaamde Frank. Daarop kwamen er meer namen. Dat is nog vrij gewoon, maar niet dat we blijkbaar van dezelfde vriendengroep deel hadden uitgemaakt zonder het van elkaar te weten of elkaar destijds te hebben ontmoet. In goed Hollands: what are the odds? Hij ging met ze naar Corsica en Zeeland, ik naar Praag en Noord-Holland. Er kwam een gedeelde geschiedenis boven die we nooit deelden.

Frank bracht ook een Koninginnedag van begin jaren negentig ter sprake, dat ze met de groep roeiboten hadden gehuurd. De tocht ging over de Oudegracht. Dat had ik ook ooit gedaan. Ik was een paar keer samen met vriend Rutger initiator geweest van tripjes die als gedenkwaardig de boeken in zijn gegaan. Eén daarvan was het meest gedenkwaardig. Door enkele zich vlot voltrekkende gebeurtenissen waren onze boten gezonken. Mede daardoor meende ik me die middag goed te herinneren.

Op het dakterras zei ik: ‘Mark was er een keer bij en had toen een arm in het gips, die niet droog was gebleven.’

‘Nee,’ riep Frank uit, ‘dat was ik! En het was mijn béén.’

Bleken we elkaar ineens al veel langer te kennen.

Op woensdagochtend maak ik een rondje langs bakker, kaasboer en soms viskraam. Sinds ik Picnic, is de supermarkt uit het rijtje verdwenen. Dat scheelt wachten bij de kassa, terwijl ik mezelf voorhou dat wachten niet erg is. Ik observeer intussen wel. Ik heb geen haast. Idealiter heb ik op zo’n ochtend verder niets gepland.

Deze week was ik wat later op pad. Ik had eerst iets anders en moest tóch langs een supermarkt omdat ik bij Picnic fruit was vergeten. Ik vergeet altijd wel wat, maar hoef niet meer op de fiets met die pakken sap en zuivel en ander zwaar spul. Dat strookt niet helemaal met het beeld dat ik van mezelf heb: een sterke vent, bovendien met stevige fietstassen. Wat heb ik nou te zeuren? Wel wat dus. Dat gesjouw ging me steeds meer tegenstaan. Het is nou eenmaal zo.

Ik blijf wel bij de kaasboer kopen. Het is een kwestie van kwaliteit. Dat geldt ook voor de bakker, die alweer enige tijd een nieuwe eigenaar heeft en tot mijn opluchting een opleving doormaakt en niet meer tegen sluiting aanleunt. Het brood blijft hetzelfde, net als de klantvriendelijkheid. Het is geen probleem als ik bel om te vragen of ze iets voor mij apart willen leggen. Dan grijp ik niet mis, als ik er pas aan het eind van de ochtend ben.

Bij binnenkomst zag ik mijn bestelling al in het daartoe bestemde rek liggen. Ik hoefde alleen nog af te rekenen. Ik kon echter niet meteen met mijn buit naar buiten.

Een moeder (ik schat 80) en een dochter (60) waren voor mij aan de beurt. Ze namen de tijd. De dochter wilde graag die laatste mokkapunt. ‘Weet je dat de gevulde koeken lekker zijn hier?’ zei moeder. ‘O, ik dacht dat je die van de supermarkt bedoelde.’ ‘Nee, deze.’ ‘Doe dan maar twee gevulde koeken erbij. En wat is dat ronde brood? O nee, zonnepit, dat hoef ik niet, doe dan maar…’ Zo ging het nog even door. Daarna maakten de twee ruzie over wie er zou betalen, waarschijnlijk een vast ritueel. Het zou vermakelijk zijn, als ze niet zo zelfingenomen waren met hun toneelstukje. Maar goed, ze vertrokken, ik kon betalen, de winkel verlaten en op naar de volgende.

Daar stonden ze weer. Ik kwam alleen voor kaas. Bij de kaasboer, die eigenlijk een delicatessenwinkel is, is veel meer te krijgen. Ze hielden samen twee medewerkers bezig met hun uitgebreide wensen en speciale eisen. Ze voerden hun eenakter voor moeder en dochter nogmaals op. Ik stond te wachten en dacht: ‘Ik vind het niet erg om te wachten. Ik heb de tijd. Ik ben iemand die geduld op kan brengen.’ Maar ik vond het wel erg. Mijn geduld was op. Zo was het nou eenmaal. Ik wilde voort.

Toen ik eindelijk aan de beurt was en de dames nog in de zaak, lag er iets op het puntje van mijn tong. Bang dat het te onaardig uit mijn mond zou komen, heb ik het maar ingeslikt.

Ik zou het stil moeten houden tot het zover is. Daar ben ik niet goed in.

Het treffendste voorbeeld van mijn behoefte om voortijdig dingen te delen, dateert van vijftien jaar geleden. Ik had voor een zaterdagavond een tafel voor twee gereserveerd in een restaurant net buiten de stad. Het idee was om Melanie daar ten huwelijk te vragen. Ons eerste kind was op komst en nog los van de liefde leek het wel handig getrouwd te zijn. Ik kon niet wachten. Op de woensdag voorafgaand floepte het aanzoek er al uit. Ze zei evengoed ja, ondanks dat de feestelijkheid van een diner buiten de deur ontbrak.

Nu betreft het mijn plan om deze zomer de plas weer over te zwemmen. Dat zou ik veel beter kunnen uitvoeren zonder er ruchtbaarheid aan te geven. Daar heb ik grote moeite mee. Het is al aan het mislukken.

Mijn laatste oversteek was in 2004, vijftien jaar geleden alweer, inderdaad sinds ik getrouwd ben en sinds ons eerste kind zich voorbereidde om tevoorschijn te komen. Toen overviel me in het water voor het eerst van mijn leven paniek. Mijn armen en benen verlamden, ik kwam nog heel langzaam vooruit. Mijn adem zat hoog en was snel. En bovenal was ik overtuigd het niet te redden tot de oever, kopje onder te gaan en het leven te laten. Wat moesten degenen beginnen die achter zouden blijven? De nieuwe verantwoordelijkheid drukte op me.

In de tien jaar daarvoor zwom ik juist veelvuldig de plas over, ’s zomers soms meerdere keren per dag. Wat afstand betreft, kan ik het nog makkelijk aan. Hetzelfde aantal meters of meer zwem ik langs het riet. Daar ben ik ook niet gevrijwaard van zenuwen, maar kan ik ze gedoseerd toelaten door vanaf het voorjaar steeds iets verder te gaan.

Paniekaanvallen, of dreigende paniekaanvallen, zijn zacht gezegd onprettig. Ik probeer ze te voorkomen. De versnelde adem bijvoorbeeld, die gepaard gaat met de borstcrawl, kan een trigger zijn. Ik zwem daarom schoolslag, als het moet met mijn hoofd boven water. Ik ben al een tijd vooral bang voor angst.

Ik wil daar wat aan doen, maar er geen strijd van maken. Dat laatste blijkt niet te vermijden. Vorig jaar zomer ben ik begonnen vanaf de hoek van de plas langs de korte kant te zwemmen. Het is de afstand naar de overkant. Dat heb ik tegen het najaar gehaald. Nu ben ik opnieuw begonnen en zit ik bijna op de helft. Het lukt binnenkort naar verwachting weer helemaal. Er zijn daarna nog een paar oefeningen en tussenstadia te doorlopen voordat ik de oversteek waag.

Het zou mooi zijn met dit lustrum een tijdperk af te sluiten en weer gewoon over te zwemmen. Het gaat daarbij niet om de prestatie, eerder om de vrijheid en het volledig vertrouwd zijn met het water. Het is iets om alleen en in stilte te volbrengen. Dat in stilte kan ik niet, ik zeg: ik zwem deze zomer weer over.

Maar pin me er niet op vast.

Terwijl ik dit schrijf, staat internetradio uit Italië aan. De zender vergezelt me al jaren. Er wordt niet gepraat en er is geen reclame. Af en toe is er de melding: ‘Venice Classic, webradio from Italy.’ Vervolgens start er weer een stuk. Heel zelden herken ik iets. Van de bijbehorende titel en componist heb ik meestal geen idee. Het is meer voor op de achtergrond, houvast in de stilte. Geluidsbehang, zou je oneerbiedig kunnen zeggen.

Zoiets heb ik ook als ik op mijn kussen zit. De meeste geluiden komen dan van buiten. Pas nog, tegen het eind van een meditatie, ervoer ik dat als een gestage stroom. Het was een trage, brede rivier achter het huis. Binnen verving op dat moment buiten en andersom.

In een poging uit te leggen hoe ik dat zie, of hoor eigenlijk, eerst iets over televisie. Wij hebben hier thuis twee luidsprekerboxen aan weerszijden van het scherm. Die staan ongeveer op gelijke afstand van de tv, het is een mannendingetje. Als iemand in een film, serie of praatprogramma praat, als er een raket de lucht in gaat, als een band of orkest speelt, dan kost het geen enkele moeite te ervaren dat bijbehorend geluid uit het scherm komt, sterker nog, dat die persoon iets zegt, dat die raket buldert of dat die instrumenten klinken. Pas als je er goed op gaat letten, komen de geluiden weer uit de luidsprekers.

In de rest van het leven lijkt dat juist omgekeerd. De geluiden zitten in ons hoofd, terwijl we continu het idee hebben dat ze van buiten komen. Je merkt het als je een moment je ogen sluit en probeert te lokaliseren waar je dingen hoort. Je kunt je voorstellen dat je een koptelefoon op hebt en dat alles tussen je oren afgespeeld wordt. Aangezien we anders gewend zijn, kan dit best lastig blijken.

Normaal hangen we aan elk geluid, zodra we er bewust van zijn, een label waar het vandaan komt en waar het bij hoort. Dat is wel zo veilig en gezond. Bijvoorbeeld op straat komt het van pas. Het helpt om de stadsbus te horen aankomen, die achter je rijdt. Verzin nog maar een paar situaties.

Maar we doen het ook als het niet nodig is. Getjilp komt van een mus. Geruis is de wind in de bomen. Gegil zijn de kinderen op het schoolplein. Dat is wat je denkt als je iets hoort, terwijl wat je ervaart niet de mus is, niet de wind in de bomen en niet de kinderen op het schoolplein. En juist ook wel, je bént ze zelfs, zegt de boeddhist.

Ik heb moeite dat laatste te vatten. Wat ik uit mezelf begrijp is dat dingen zich kunnen manifesteren als iets in mijn hoofd. Wanneer ik als het ware die koptelefoon opzet, die alles uit mijn omgeving afspeelt binnen mijn schedel, kan soms het onderscheid verdwijnen. Dan is hier daar en daar hier tegelijk. Snap je?

Die rivier stroomt altijd. Toch krijgt alles na verloop van korte tijd weer een naam.

Het op de site plaatsen van een wervende tekst en een door Melanie gemaakte foto markeert het begin van mijn nieuwe werk. We hebben er een fles bubbels bij laten ploppen. Ik ga aan de slag als wandelcoach.

Ik realiseer me dat erg veel mensen een dergelijke overstap maken. Half Nederland begint als coach, om de andere helft te begeleiden. In de documentaire Nu verandert er langzaam iets, over niet al te lange tijd waarschijnlijk op tv, wordt geopperd dat de kerken leeggelopen zijn en mensen toch behoefte hebben aan zingeving. Al die coaches springen in dat gat. Voor ieder van hen zat er ongetwijfeld een geschiedenis aan vast om tot die keuze te komen.

Mijn wens was ooit om geestelijk verzorger te worden. Ik studeerde daartoe aan de Universiteit voor Humanistiek. Zes jaar zou de opleiding duren, een beetje vergelijkbaar met theologie, maar dan met humanisme als uitgangspunt.

Om wat bij te verdienen werkte ik als alfahulp. Ik werd geacht licht huishoudelijke taken uit te voeren bij oudere mensen thuis. In de praktijk zaten we een groot deel van de tijd aan de koffie en waren we in gesprek.

Al na een paar maanden ging er vanwege mijn ziekte een streep door het werk, en de studie. Later kon ik die niet meer oppakken. Het theoretische gedeelte ervan zou me opbreken. Ik kan nog wel lezen, hoewel langzaam, maar het onthouden lukt maar matig. Geeft verder niet, het is iets om rekening mee te houden. Los daarvan stond het serieuze nadenken, schrijven en praten over ethische kwesties en dergelijke me tegen.

Dat ik de studie liet voor wat die was, betekende niet dat de wens verdween die ten grondslag lag aan de keuze ervoor. Ik heb me die wens lange tijd voorgesteld als ‘met een enkel woord of gebaar iemand een duwtje in de juiste richting geven’. Ik kijk daar inmiddels anders tegenaan. Als er al een juiste richting bestaat, zou het gek zijn die voor een ander te bepalen. Dat duwtje is ook niet nodig. Dan blijven ‘een enkel woord of gebaar’ over. En aandachtig luisteren.

Ik heb geen opleiding gedaan of cursus gevolgd. Ik moet het hebben van mijn ervaring van 25 jaar leven met een psychische kwetsbaarheid en van mijn intuïtie. De zelfreflectie die met schrijven gepaard gaat, draagt ook bij.

Een vrouw van 95, met wie ik anderhalf jaar wekelijks wandelde, vond dat ik zo goed kon praten over ‘iets met een grote i’. Dat beschouwde ik als compliment.

De afgelopen tweeëneenhalf jaar begeleidde ik mensen online bij het schrijven van hun herstelverhaal. Dat is nog relatief veilig achter het beeldscherm. Dit vrijwilligerswerk blijf ik doen. De belangrijkste vaardigheden ervoor heb ik gaandeweg geleerd. Dat ben ik nu ook van plan.

Ik denk dat ik al aardig wat kan, allicht, anders begon ik er niet aan, maar aanvankelijk zal het vooral uitproberen zijn. Misschien blijft het dat altijd. Stap voor stap. Dit is alvast weer eentje in de richting van wat ik in gedachten had.

.

wervende tekst en foto: Mark wandelcoacht

Ik heb nieuwe pillen gehaald bij de apotheek. Het is een middel dat ik niet eerder heb gebruikt. De assistente zei erbij dat ik niet in de zon mocht. Ik nam die mededeling eerst gewoon aan. Ze liep vervolgens naar achteren om een briefje met een herhaalrecept te halen. Meestal wordt de soep niet zo heet gegeten als het aankomt op bijwerkingen en voorschriften. Toen ze terug was, vroeg ik daarom hoe strikt die regel was, of een halfuurtje per dag bijvoorbeeld wel kon. Geen sprake van.

Het medicijn moet mijn bloeddruk verlagen. Daar heb ik al tabletten voor, die werken niet afdoende. Daarnaast hebben mijn nieren een beetje hulp nodig om meer kalium weg te werken. Door jarenlang lithiumgebruik (sinds 1997) is de functie van die organen verminderd. Dat resulteert erin dat ik erg veel plas. (Over de praktische problemen daarbij heb ik eerder al eens geschreven.) Een dag lang urine opvangen leverde een indrukwekkende hoeveelheid op: ruim 10 liter. Dat betekent dat ik minimaal zoveel drink. Er verdwijnt ook nog vocht in de vorm van zweet. Er gaat in de loop van een dag inderdaad heel wat in, voornamelijk water. Daar is mee te leven.

Terug naar de bloeddruk. Die is te hoog. Op de korte termijn is dat geen probleem. Er is me verteld dat ik vooral na jaren ermee rondlopen een groter risico loop op een aandoening van hart en vaten, laten we zeggen een infarct. Daar moet iets aan gedaan worden.

Ik begrijp dat de apothekersassistente duidelijk moet zijn in haar boodschap. Het zou ook raar geweest zijn als ze die had afgezwakt: in de zon mag niet, maar omdat u het bent, staan we het oogluikend toe. Ongeloofwaardig. Zo is ze niet opgeleid. Dus sloeg ik er thuis nog een site op na, in de hoop wat relativering te vinden. Die vertelde hetzelfde verhaal: ‘blijf uit direct zonlicht, met name tussen 10:00 en 15:00’ en ‘blootstelling aan zonlicht, zelfs voor korte perioden kan van alles veroorzaken’ en ‘de kans op huidkanker neemt toe’.

Nu ben ik niet een overdreven zonaanbidder. Ik behoor op het veldje bij de Plas bijvoorbeeld niet tot de mensen die uren op hun handdoekje liggen te bakken. Ik probeer het weleens, maar heb er dan snel genoeg van. De momenten voor en na het zwemmen dat ik me laat opwarmen zou ik niet willen missen. Ik zie mezelf op een zomerdag ook niet van top tot teen ingepakt in ‘beschermende kleding, waaronder hoed en zonnebril’ en de onbedekte delen angstvallig insmeren met ‘een zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor’. Met het advies om ‘niet onder de zonnebank’ te gaan heb ik minder moeite.

Ik ben eens nagegaan wanneer ik me zoal blootstel aan zonlicht en of ik zonder zou kunnen. Daarna heb ik de specialist een bericht gestuurd dat ik het middel niet ga gebruiken. Ergens is een grens. Dit is voor mij een absolute ‘no go’. Ik ben graag buiten en wil dat zo houden. Dan maar een paar jaar eerder dood.

Het was zeker vijftien jaar geleden dat ik voor het laatst had gevlogen. Blijkbaar vind ik het toch nodig om op die manier iets goed te praten. Het was niet mijn idee om te gaan, voor de elfde keer Schoorl had ik prima gevonden. De kinderen hadden nog nooit een vliegvakantie gedaan, dat speelde mee, die wilden dat een keer meemaken.

Onze bestemming was La Palma, het wandelparadijs van de Canarische eilanden. Dat het niet veel van wandelen zou komen, wisten we van tevoren. We zijn sowieso niet erg actief geweest: beetje zwemmen in het zwembad en de zee, dagelijks een wandelingetje naar een winkeltje met vers brood, een stukje lopen over de rand van een vulkaan.

We hadden een keer het plan om naar een uitzichtpunt te gaan en vanaf daar af te dalen. We zouden de auto in het badplaatsje beneden zetten en de bus naar boven nemen. Met een handige app had ik halte en tijden gevonden. Maar de bus kwam niet. We hebben zwemspullen gepakt en zijn aan het strand gaan liggen.

Een dag later gingen we alsnog naar het uitzichtpunt, maar dan met de auto. Het pad naar beneden bleek gesloten. We liepen er tweehonderd meter over en daarna dezelfde weg terug, waarna het weer tijd was voor ijs en bier.

Zo kabbelden de dagen voort.

Dan moet ik het tripje de oceaan op niet vergeten, om dolfijnen te kijken. In de haven was het water nog zo rustig. Buitengaats viel het ook nogal mee, er waren voldoende golven voor een flinke deining. De tocht zou ongeveer drie uur duren. Zolang het scheepje in flink tempo doorvoer was er geen probleem. Toen de dolfijnen in zicht kwamen en de motor stationair ging draaien en we speelbal werden, begon de zeeziekte bij mijn oudste en mij. (Het deinen begint weer, terwijl ik erover schrijf.) We waren niet de enigen. Benedendeks werd een kleine ziekenboeg ingericht met maar liefst vijf kinderen om ons heen die op de banken werden gelegd en een dekentje kregen. Wij hielden ons groot en zaten de reis zittend uit. De dolfijnen konden ons verder gestolen worden.

Die Atlantische Oceaan was toch  wat de meeste indruk gemaakt heeft. We hebben hier de Noordzee. Het is me niet helemaal duidelijk waarom dat water anders is dan daar, misschien omdat ik weet van de uitgestrektheid, misschien omdat het zo groot is dat je er geen voorstelling van kunt maken.

Zoals gezegd zwommen we erin. Maar dan is het nog klein, beperkt tot de kunstmatig aangelegde baai. ’s Avonds zat ik op het balkon van het hoger gelegen appartement en had ik gelegenheid de massa op me in te laten werken. Geen moment hetzelfde, altijd in beweging en toch die kalmte. De macht.

Iedere ochtend direct na het ontwaken schoof ik het gordijn een stukje open om te zien of hij er nog was. Dat heb ik zeven keer gedaan. Hij is er vast nog steeds, ondanks dat ik een stuk heb meegenomen in het vliegtuig terug.