Categorie: blog

Binnen

Geplaatst in blog

Mijn handen trillen te erg om uit de losse pols te kunnen fotograferen. Om bewegingsonscherpte te voorkomen zou een zeer korte sluitertijd nodig zijn. Soms zorgen beperkingen juist voor meer vrijheid, wat mogelijk opgaat voor de maatregel thuis te moeten blijven. Dit trillen echter limiteert mijn mogelijkheden zodanig dat er weinig extra waarde van valt te verwachten.

Ik heb daarom een solide driepoot besteld. Het statief dat ik heb, verkeert in staat van ontbinding: een voetje zit los, het rubberen plateau brokkelt af, een klem is lam. Bovendien kan ik iets nieuws goed gebruiken, niet alleen bij wijze van troost – ja, een goede driepoot kan dat bieden – maar ook als stimulans om een activiteit op te pakken.

Het plan is om binnenshuis op zoek te gaan. Ik weet nog niet precies hoe en naar wat. De zelfontspanner gaat mijn maatje worden, weet ik al wel, zodat mijn beverige tengels de te schieten plaatjes niet verpesten en opdat ook in de schemer van bijvoorbeeld de ochtend iets op beeld te vangen is en vanwege die spannende tien seconden rust. Ik verheug me op het met aandacht vinden van het juiste licht en een goede hoek.

Aangezien we daar nu toch al mee worden overspoeld, kom ik liever los van wat voor narratieve vorm ook. De foto’s hoeven geen verhaal te vertellen. Ik wil wat zich voor mijn neus bevindt, nemen voor wat het is. Niets meer.

Nu ik het zo schrijf, lijkt me dit een prima uitgangspunt om mee te beginnen.

Vader

Geplaatst in blogGetagd , , ,

Ik stond zaterdagochtend langs de lijn en hield me afzijdig van de andere ouders. Het was te verwachten dat iemand op me af zou stappen om een praatje te maken. Dat gebeurde. Het was de coach van dienst, die het op zich nam me bij de groep te betrekken, althans een poging daartoe deed. Inderdaad stond ik daarna een meter dichterbij.

Het bezoeken van een wedstrijd is nog steeds een straf. Ik heb meerdere malen overwogen helemaal niet meer te gaan. Dat kan ik niet maken, denk ik. De kinderen zouden het signaal krijgen dat ik geen interesse heb in wat ze doen.

Ik ben ook al niet zo’n uitmuntende ouder als het gaat om dingen met ze ondernemen. Van het hoogst haalbare, een balletje trappen, is de laatste keer niet uit mijn geheugen op te diepen. Andere uitstapjes kan ik niet eens bedenken. Ja, ik zou een stuk met ze willen wandelen of fietsen. Met geen stok zijn zíj daartoe te bewegen.

Natuurlijk kom ik als vader ondanks deze lacunes redelijk goed uit de bus. Dat leunt meer op het vaak aanwezig zijn en goed voor ze zorgen. Ik vind bovendien dat ik een voorbeeld voor ze ben door te laten zien dat je niet per se veel hoeft te doen om een beetje gelukkig te zijn.

Bij een thuiswedstrijd kom ik soms dan maar opdagen, met de nodige tegenzin. Nou ja, het was ook leuk om mijn oudste een keer te zien scoren. En de zon scheen volop.

Rust

Geplaatst in blog

Ja, ik slaap overdag. Nee, niet de hele dag, tussen de middag vooral. Bij de laatste hap van mijn lunch doet zich een pavlovreactie voor. Dan komt loomheid over me. Ik kan bijna niet anders dan naar de slaapkamer klimmen of ergens anders gaan liggen en mijn ogen sluiten.

Het begon ooit met een dutje aan het eind van de middag. Dat had ik nodig om het gebeurde van de dag tot dat moment te verwerken, zelfs als het niet veel was. Het is langzaam opgeschoven naar begin middag en daar gebleven.

Vaak is het verwijlen aan de oppervlakte, met nog een lijntje naar de omgeving. Er verschijnen beelden en gedachten waarvan ik me afvraag hoe die mijn geest binnensluipen, waar ze vandaan komen. Ik zou er iets van willen noteren, ware het niet dat die voortreffelijke staat daarvoor moet worden onderbroken. Na afloop ben ik alles kwijt, sneller nog dan de droom die je in de ochtend ontglipt.

Het komt ook voor dat de sluimering overgaat in slaap. Lekker. Soms heb ik een wekker gezet op twintig minuten tot een halfuur. Steeds vaker laat ik het gaan en word ik vanzelf wakker. Daarna soes ik nog wat en doe ik erg mijn best om er nu echt eens uit te komen. Ik sta me dit ritueel langzaamaan makkelijker toe, zolang mijn nachtrust er maar niet onder lijdt.

Ik kan wie ervoor in de gelegenheid is aanraden het ook te doen. Alle anderen adviseer ik er gelegenheid voor te creëren.

Binnenstebuiten

Geplaatst in blog, zenGetagd , ,

Ik heb een paar keer wat je zou kunnen noemen een verlichtingservaring gehad, soms tijdens een psychose, anders ‘gewoon’ tijdens een wandeling of op het meditatiekussen. Ze droegen bij aan de vorming van het besef van dé werkelijkheid, anders dan hoe je de dingen doorgaans beleeft. Na zo’n glimp ben ik niet ineens een ander. Het gevoel ebt weg. Het leven neemt grotendeels zijn bekende loop, met al zijn weerbarstigheid en weerspannigheid. Er is meer nodig voor blijvende verwerkelijking.

Het ziet ernaar uit dat ik hoe dan ook niet los zal komen van mijn eigenaardigheden, mijn nukken, mijn gebreken, beperkingen en onvolkomenheden, mijn oordelen, vreugde en verdriet en van mijn disbalans nu en dan; ik loop er soms bij als een gepopte maïskorrel (Buwalda, bedankt voor dit beeld), met mijn binnenkant buiten. Hoe ik ook mediteer en uitermate ontspannen op het kussen zit en allerlei voorstadia van verlichting lijk te bereiken, ik blijf wie ik ben.

Dat komt overeen met wat Hein Thijssen op zijn tachtigste schreef in zijn boek Leeg en bevrijd. Ik ben net in het tweede gedeelte begonnen, waarin hij vertelt over een proces van bevrijding, dat voor hem decennia duurde.

Er roert zich iets vanbinnen, stel ik me zo voor, iets dat aan de buitenkant niet zichtbaar is, iets mysterieus, alleen bereikbaar voor mij en meestal dat niet eens. Er is kennelijk veel tijd mee gemoeid. Of kan vlak voor je dood in enkele tellen gebeuren. Het zou echter jammer zijn tot dat moment te wachten.

Wijs

Geplaatst in blog, zenGetagd , , ,

Mijn zus heeft haar eerste schreden op het zenpad gezet. Na enthousiast te zijn teruggekomen van een proefles, gaf ze zich meteen op voor een introductiecursus. Ze gaat daar de basis van het mediteren leren. Ik ben er opgetogen over, want weet wat gestaag zitten op den duur kan brengen. Na de eerste les vertelde ze door de telefoon al vol vuur over haar ervaringen. Hoewel ze de extra stimulans klaarblijkelijk niet nodig had, gaf ik haar voor thuis een kussen cadeau.

Ik ben ook wat huiverig vanwege die vliegende start. Het zou zomaar kunnen dat ze me binnen de kortste keren voorbijstreeft. Het idee dat het om een wedstrijd gaat, is onzin natuurlijk, maar toch. Zul je zien dat ze binnen een jaar deelneemt aan haar eerste sesshin (retraite), iets waar ik vanwege de bekende gebreken vooralsnog niet aan toe ben gekomen. En wie weet wordt ze wel leraar, mijn grootste geheime (nu niet meer) ambitie. Op de weg daarnaartoe liggen voor mij nog een heleboel kleinere en grotere obstakels. Zij zou dat, vooropgesteld dat ze het wil, makkelijk kunnen. Mijn hemel, straks wordt mijn anderhalf jaar jongere zusje nog wijzer dan ik ook.

Om dat voor te blijven ben ik aan een streak begonnen. In eerste instantie was het heel wat dat ik twee weken achtereen minimaal eens per dag had gemediteerd. Toch vrij plotseling bereikte ik de mijlpaal van 50 dagen. Inmiddels steven ik af op 100. Laat haar daar eerst maar eens in de buurt komen.

Schiermonnikoog

Geplaatst in blog, psychischGetagd , ,

Ineens was er ruimte om de dingen, meer dan anders, te ervaren zoals ze waren. Ik liep daar als een kind. Zag de wind in de boomkruinen, de wolken voorbijdrijven, de zon in het riet. Er vloog een stel eenden op uit de vijver. Ik genoot van dit onverwachte, maar vatte het ook direct op als een signaal. De herinnering aan, of beter gezegd het gevoel van een wandeling vanuit een psychiatrische kliniek, willekeurig welke, piepte mijn bewustzijn binnen.

Drie weken terug was ik in overleg met de huisarts gaan morrelen aan mijn goddelijke mix van medicijnen. Gezien de bloedspiegel leek de lithium een halve tablet minder te kunnen. Dan zou het trillen van mijn handen, naast veel dorst en vaak moeten plassen de voornaamste bijwerking, mogelijk afnemen.

Terugkijkend liep ik al weken rond met tristesse, om niets. In de eerste week na het minderen zakte mijn stemming verder af: neerslachtige buien. Ik kon, afgaand op reacties hier en daar, niet anders dan mijn verdriet aan de buitenkant dragen. In week twee gaven mensen regelrechte waarschuwingen. Die speelden mee in de overweging om het voor deze week geplande bezoek aan Schiermonnikoog al dan niet door te laten gaan.

Het lijkt een goed besluit te zijn geweest om niet te gaan. Mogelijk zou het tot de mooiste plek van Nederland verkozen eiland teveel van het goede zijn geweest. Aan de andere kant kan schoonheid me blijkbaar overal overvallen. Ik hou het even bij wandelingetjes in het park. Mooi genoeg voor nu.

Acteur

Geplaatst in blogGetagd ,

Melanie en ik hadden elkaar welterusten gezegd. Ik kon de slaap niet direct vatten, want lag te denken aan een interview dat ik binnenkort zou geven. Ik had daar al vaker aan gedacht: hoe zorgde ik ervoor evenwichtig over te komen, hoe voorkwam ik het uiten van nietszeggende banaliteiten, wat wilde ik erin kwijt en wat niet, wat was mijn verhaal? Alvast met die dingen bezig zijn was vergeefs. Toch zou ik, bedacht ik terwijl ik op ons voortreffelijke matras lag, graag een voorbeeld nemen aan die acteur, die in een documentaire vertelde over leven en werk. Verdraaid, hoe heette hij ook weer? Ik kon niet op zijn naam komen, terwijl ik hem best bewonder, en aardig wat van hem heb gezien. Het hielp misschien om in gedachten films op te roepen, dan kwam ik er vast op. Als je dit leest en je bent een beetje onderlegd in Hollywoodmaterie, dan weet je het meteen. Voor mij wilde de naam niet materialiseren, het bleef een blur. De man speelde hoofdrollen in The Mask, Liar Liar, Dumb and Dumber, Dumb and Dumber 2. Ja… nee. Ik liet die titels en bijbehorende karakters nog eens door mijn hoofd gaan. Nou zeg. Er was ook nog die huppeldepup of the Spotless Mind. Die moest toch iets in beweging zetten? Niks.

Ik overwoog de kwestie voor te leggen aan Melanie, met het risico haar uit haar eerste slaap te halen. Daarom maar niet gedaan, plus dat het onbevredigend zou zijn geweest. Ik moest er zelf op komen.

Hier, nog een film, natuurlijk: The Truman Show. Die zou het doen, kom op… nee, nog niet. Ik zag hem voor me, met zijn gezicht van elastiek. Ik nam me stellig voor alle tijd te nemen om op zijn naam te komen, al kostte het me een nacht. En ik zou niet uit bed gaan om op mijn telefoon te kijken.

In de documentaire vertelde hij vooral over één bepaalde film, een biopic over een komiek wiens naam me ook niet te binnen wilde schieten. Mijn held voerde het spelen van de rol zover door dat hij ook rond de set en zelfs daarbuiten acteerde als die komiek. Dit haalde ik allemaal met gemak uit mijn geheugen. De komiek had een alter ego dat ook door de acteur werd gespeeld. Zo vermomd struinde hij feesten af, bijvoorbeeld van Playboy-oprichter… tja. Men liet hem binnen, ervan uitgaand dat het de beroemde acteur betrof. Maar het was een grapje van hem en zijn compagnon, dat wist ik nog precies, die ook het alter ego van de komiek kon uitbeelden. De acteur, wiens naam ik nog steeds zocht, zat intussen thuis in bad. Bam! Ineens had ik een naam: Tony Clifton, het alter ego van de komiek. Bam! Nog een naam, de komiek: Andy Kaufman. Nog één: Bob Zmuda, de compagnon. Playboy-man: Hugh Hefner. Komt-ie. Ja… juist, hebbes! Een bevrijding. Gelukzaligheid.

Ik besloot niet meer over de spelling van zijn achternaam na te denken en viel kort daarop tevreden in slaap.

(foto door Eli Kalaani via the Creative Commons on Flickr)

Geluk

Geplaatst in blog

Het liedje zelf zit niet in de weg, het is de mantra die me dwarszit. Destijds zal Bobby McFerrin het vast niet zo dwingend hebben bedoeld. Weinig ten nadele van de zanger ook; er staan een paar optredens online waar je oprecht blij van wordt (ook een paar waar je tenen van krommen). Hij staat sinds zijn nummer 1-hit niet meer grootschalig in de schijnwerpers, is nog niet dood, maar heeft ons dit deuntje alvast nagelaten: Don’t Worry, Be Happy.

Wat nou als dat laatste niet gaat? Dat zou net een reden kunnen zijn om me zorgen te maken. Daar ben ik niet alleen in, weet ik. En dan ligt het misschien aan het jaargetijde met volop grijze luchten. Of is het gewoon de aard van het beestje en moet er veel verdriet worden verwerkt, over het bestaan, of juist de naderende dood, of gewoon over een verlies. Soms is het lastig opgewektheid te laten bovendrijven. Sommigen ontberen die capaciteit helemaal en moeten het hebben van de sprankjes. Er continu vrolijk bij lopen is geen optie.

Toch komt vaak dat lied langs, op de radio of in mijn hoofd. We worden opgedragen ons geen zorgen te maken, alsof dat op commando te doen is, en bovenal met een glimlach door het leven te gaan, gelukkig te zijn. Ongelukkig kan ik ervan worden. Ik heb een suggestie om de regel om te vormen. Het wordt een frase waar misschien meer mensen mee overweg zouden kunnen. Ik zeg: Not Happy, Don’t Worry.

Regels

Geplaatst in blogGetagd

De eerste die we zagen, zat met een achterpoot klem in een val. De dagen erna heb ik er improviserend twee moeten doden, snel en doeltreffend. Een ander vond zijn einde onder de beugel. De vijfde trok zich terug onder de keuken en werd daar door Melanie opgesloten door een kier te dichten. We zagen er ook een wegkruipen in een tas, die hem een weg uit huis verschafte.

Vooral de laatste twee hadden zich niet aan de regels gehouden. Ze behoren ’s nachts actief te zijn, als wij slapen, overdag hun holletje op te zoeken, behoedzaam langs de plinten te trippelen, zich uit de voeten te maken zodra een mens nadert, zich slechts kenbaar te maken met uitwerpselen en eventueel kapot geknaagde snoeren en kabels, zich koest te houden en zich niet te laten zien, zodat wij hooguit een vermoeden hebben van hun bestaan, ergens parallel aan het onze, maar er niet werkelijk deel van uitmakend.

Bij ons liepen ze op klaarlichte dag onderzoekend door de kamer. Pas als we hard in onze handen klapten, zochten ze dekking, om even later weer te verschijnen. Aan de regel van de uitwerpselen hielden ze zich wel, hoewel het dus niet het enige was waardoor wij wisten van hun aanwezigheid. Schade aan snoeren en kabels hebben we niet ontdekt. De beestjes werkten vooral op de zenuwen, erg op de zenuwen. Het lijkt wat overdreven, maar een mens zou er bijna van gaan bidden, bidden dat de rest keurig onder de keuken blijft.

Prikpunt

Geplaatst in blog

Op de eerste maandag van het jaar is het drukker dan gewoonlijk bij het prikpunt. De gekleurde stoeltjes in de hal van het gezondheidscentrum zijn bijna vol. Ik scheur een nummertje af, zeg iedereen goedemorgen en ga zitten naast een nors ogende vrouw. Om plaats te maken heeft ze haar beige handtas op schoot genomen.

De deur naar het kamertje waar het prikken plaatsvindt, staat open. Plakplastic op de ruit ernaast onttrekt prikker en geprikte aan het zicht. We zien alleen de onderste helft van hun onderbenen. De vrouw onder behandeling draagt een gewaad dat tot net boven haar enkels reikt. ‘Wanneer bekend?’ vraagt ze. De prikdame zegt: ‘Over ongeveer twee dagen kunt u de uitslag aan uw huisarts vragen.’ ‘Wanneer?’ ‘Woensdag of donderdag,’ is nu het langzaam gesproken en overdreven duidelijk gearticuleerde antwoord.

Er klinkt een zoemtoon. Het display geeft het volgende nummer weer. De vrouw die aan de beurt is, maakt kort een praatje met die in het gewaad, die net het kamertje verlaat. De vrouw naast me buigt licht in mijn richting en sist: ‘Als ze nou onder elkaar Hollands zouden praten, konden ze de taal tenminste behoorlijk leren.’ Ik zeg niks.

We zien weer twee paar halve onderbenen. De prikdame vraagt aan haar nieuwe patiënt om een paspoort, ID-kaart of rijbewijs. Dat herinnert de vrouw naast me eraan dat ze, wil ze geprikt worden, verplicht is aan te tonen dat ze is wie ze is. ‘O ja,’ zegt ze, terwijl ze naar haar handtas grijpt: ‘legimitatie.’

Besluit

Geplaatst in winterzwemmen, zenGetagd ,

Dit gaat over zitten en over zwemmen. Als Melanie zegt dat ze gaat zitten, weet ik precies wat ze bedoelt en vat ik dat bovendien op als een uitnodiging om mee te doen met mediteren. Ik had een lange periode moeite me daartoe te zetten en als ik dan zat om de voorgenomen tijd vol te maken. Het was een gevecht geworden. Zo ging het niet langer. Ik nam het besluit er helemaal mee te stoppen. Sindsdien mediteer ik weer met plezier en met gemak.

Met zwemmen ben ik nu in zo’n periode dat ik de discipline nauwelijks op kan brengen, geen deugdelijke motivatie kan vinden of vaak gewoon te lui ben. Daar is uiteraard niets raars aan, gezien de ontberingen die het buiten baden met zich meebrengt. Toch heb ik het de laatste winters zonder veel moeite gedaan. Het is me een klein raadsel hoe dat verschil te verklaren. Er zijn wel wat dingen anders dan voorheen.

Het begon met het verdwijnen van de houtwal. Min of meer bij toeval was ik het, die samen met Willem op gesprek ging bij het recreatieschap. Daar wierp ik mezelf op als contactpersoon tussen zwemmers en instantie. Ik werd daardoor ook aanspreekpunt over de eventuele verhuizing naar een andere locatie. Er was een door mij geleide vergadering. In januari en februari portretteerde ik alle zwemmers, nog nat want net uit het water, en liet ik voor ieder een fotoboek drukken. In de zomer haalde ik de midzomerduik van stal en later een vollemaansduik, minder drukbezocht maar zeker ook geslaagd. In het voorjaar had ik al het blaadje MGT (Met gezonde tegenzin) nieuw leven ingeblazen. In het aprilnummer stelde ik voor een Whatsapp-groep aan te maken. De animo was in het begin niet groot, maar de groep kwam er. Hij groeide volop in de maanden daarna, mede naar aanleiding van de dood van Kees, waarbij het communicatiemiddel goed van pas bleek te komen. Kort na het overlijden van Kees heb ik het initiatief genomen voor een herdenkingsnummer van MGT. Ik heb de uitwerking daarvan verzorgd, met opmerkelijk veel bijdragen voor zo’n relatief kleine groep. Het werd zeer gewaardeerd. O, en dan vergeet ik bijna te noemen dat ik regelmatig de watertemperatuur meet en deel.

Nu ik dit allemaal op een rijtje zie, vind ik het niet zo gek dat ik er genoeg van heb. Dat heeft minder met het koude water te maken dan eerder gedacht. Het zou weleens de betrokkenheid met de groep kunnen zijn die momenteel te nauw sluit. Gaan is een must geworden.

Er is niet onderuit te komen: Kees is man van het jaar, ongetwijfeld, maar ik voel me dit seizoen mister MGT, heb ik zelf gedaan, of zo je wilt meneertje met gezonde tegenzin, ik doe het graag. Toch lijkt het zo half december meer in de weg te zitten dan dat het helpt. Het blijft duwen en sjorren om naar de plas te gaan. Er zit niets anders op dan dat ik er binnenkort helemaal mee stop.